M01-D02
Aboneliğin tanımı
Tüketicinin bir mal ya da hizmeti sürekli ya da düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmenin kanundaki tanımını gösterir.
Abonelik Hizmetleri Satışı: Telekom, Enerji, Üyelik Akademisi — M01, Abonelik satışının özelliği · 1.329 kelime · 9 örnek durum · 3 kanıt kartı · ≈ 6 dk okuma · 9 dk dinleme
Dayanak: Kanun veya yönetmelik: 6502 sayılı Kanun m.3/1-k, m.52/1, m.52/2; Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.2/2, m.5 · Mevzuat son kontrol: 9 Kasım 2026
Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
Ürünün adı tanımı değiştirmez. Abonelik sürekli ya da düzenli edinimdir. Ödemenin peşin olması ya da taksitle yapılması edinim biçimini belirlemez. Karnet gibi sınır ürünler açık soru olarak kalabilir. Ücretsiz deneme sözleşmeyi ortadan kaldırmaz. Tüketici olmayan alıcı başka kurallarla karşılaşır. Sözleşme örneği herkese verilir ve verildiği kaydedilir.
Açılış sahnesi
Aylin masaya bir kutu koyuyor. Kozalı Ev'in deposundan seçilmiş üç küçük ev gereci, üstünde kurdele. «Her ay kapıya gelecek. Adına 'kutu kulübü' diyeceğiz, 'abonelik' demeyeceğiz; sözcük soğuk.» Merve kutuyu eline alıyor, sonra ödeme ekranının taslağına bakıyor. Ekranda kart bilgileri ve bir onay kutusu var. Kapatma düğmesi yok. Merve gözlüğünü çıkarıyor: «Biz buna ne dersek diyelim, kanun buna ne diyor?» Aylin duraksıyor. Kutunun kurdelesini elinde çeviriyor.
Bu derste ne olacak
Ürüne verilen adla kanunun verdiği ad aynı olmak zorunda değil. Abonelik sözleşmesinin tanımını kelime kelime okuyoruz: tüketici, belirli bir mal veya hizmet, sürekli veya düzenli aralıklar. Ödeme biçimiyle edinim biçimini ayırıyoruz. Yıllık tek ödemeli üyelik, karnet, ödeme planlı kurs, ücretsiz deneme ve işletmeye satılan paketin bu tanıma nasıl değdiğini görüyoruz. Sözleşmenin kurulması ve bir örneğinin verilmesi yükünü ekliyoruz. Sonda Kozalı Ev'in kayıtlarında bir soru var: sözleşme örneği kimin eline geçti?
Kanıt ne diyor
Sahada
Ad ve tanım
Yaygın yanlış«Adına abonelik demiyoruz, o yüzden abonelik kuralları işlemez.»
Tanımı ürün sayfasındaki ad değil, tüketicinin neyi nasıl edindiği belirler. Yeni ad eski yükümlülüğü silmez.
Sürekli ya da düzenli
Ödeme biçimi
Yaygın yanlış«Bedeli peşin aldık, abonelik değil, tek seferlik satış.»
Peşin ödeme hizmetin yıl boyunca sürmesini değiştirmez. Ödeme biçimi ile edinim biçimini ayrı oku.
Taksit başka şey
Karnet
Ücretsiz deneme
Yaygın yanlış«İlk ay bedava, sözleşmeye gerek yok.»
Bedel sonradan başlıyorsa tüketicinin neyi kabul ettiği baştan yazılı olmalı. Ücretsiz dönem kayıt yükünü ortadan kaldırmaz.
Tüketici kim?
Kâğıt
Kimin eline geçti?
Gri alan
Karnet gibi belirli sayıda kullanım hakkı veren ürünlerin «düzenli aralıklarla» ifadesine girip girmediği yoruma açıktır; kurs programları için de sınır belirsiz kalabilir. Tek ödemeli yıllık üyeliğin fesihte nasıl hesaplanacağı tartışmalıdır ve sonraki derslerde okunacak hükümlere bağlıdır. Hem işletme hem ev için kullanılan bir aboneliğin tüketici sözleşmesi sayılıp sayılmayacağı somut olaya göre değişir; hukukçuya sorulmalıdır. Yönetmeliğin 2015 metni okundu; sonradan değişip değişmediği güncel kaynaktan kontrol edilmelidir. Telekom ve enerji sözleşmelerinde kendi düzenlemeleri ayrıca uygulanır, burada yalnız genel çerçeve konuşuldu. Müşteriye sözleşme gönderildiğinin ispatının hangi kayıtla sağlanacağı da işletmenin kullandığı sisteme göre değişir. Kutu kulübü ve yüz kayıt örnek olarak yazıldı; ölçülmüş bir işletme sonucu değildir ve danışmanlar arasındaki farkın nedeni iş yoğunluğu da olabilir.
Senin işinde
Yeni bir ürün çıkarmadan önce üç soruyu sor: müşteri tüketici mi, tanımlı bir ürün veya hizmet mi alıyor, bu sürekli ya da düzenli tekrar ediyor mu? Ürüne istediğin adı ver, ama sayfada «abonelik» olduğunu ve bedelin ne zaman çekileceğini saklama. Peşin ödemeyi iptal engeli gibi anlatma; ödeme biçimi ile edinim biçimini ayrı düşün. Karnet ya da kurs gibi sınırda kalan ürünlerde kendi kesin hükmünü söyleme, sözleşmeyi yazılı ver ve hukukçuya sor. Ücretsiz denemede bitiş tarihini ve sonraki bedeli kayıt ekranına koy. Alıcının işletme adına alıp almadığını sor, varsayma. Her kayıtta sözleşme örneğini ver, kanalı müşteriye sor ve gönderildiğini kaydet. Elle yapılan kayıtları ayrıca kontrol et, çünkü sistemin otomatik göndermediği yer çoğunlukla orasıdır. Gönderilmeyen kayıtları her ay listele; kişinin nasıl biri olduğuna dair not düşme.
Kendin dene
Aklında kalsın
Ürünün adı tanımı değiştirmez. Abonelik sürekli ya da düzenli edinimdir. Ödemenin peşin olması ya da taksitle yapılması edinim biçimini belirlemez. Karnet gibi sınır ürünler açık soru olarak kalabilir. Ücretsiz deneme sözleşmeyi ortadan kaldırmaz. Tüketici olmayan alıcı başka kurallarla karşılaşır. Sözleşme örneği herkese verilir ve verildiği kaydedilir.
Sonraki derse köprü
Kutu kulübünün bedeli aylık 490 lira olacak. Aylin kâğıda bakıyor: bir kutu göndermek için ne harcanıyor, müşteri kaç ay kalıyor, bir üyeyi bulmak kaça mal oluyor? M01-D03 «Abonelik ekonomisi», aylık bedel, ortalama kalma süresi ve müşteri kazanma maliyetiyle bir abonenin değerini hesaplamayı gösteriyor.
Kendini sına
Soru 1 · Kavram
Kanuna göre bir sözleşmenin abonelik sayılmasında belirleyici olan nedir?
- A) Ürünün sayfadaki adı.
- B) Ödemenin peşin ya da taksitli olması.
- C) Tüketicinin tanımlı bir ürünü veya hizmeti sürekli yahut düzenli aralıklarla edinmesi.
- D) Sözleşmenin tek sayfa olması.
Cevap: C. Kanun tanımı edinim biçimine bağlar; ürünün adı ve ödeme biçimi tek başına belirleyici değildir.
Soru 2 · Uygulama
Aylık gelen kutunun adı «kulüp» olarak yazıldı. Danışman ne yapmalı?
- A) Abonelik olduğunu ve bedelin ne zaman çekileceğini sayfada saklamadan söylemeli.
- B) «Kulüp» dediği için abonelik kurallarını yok saymalı.
- C) Sözleşme vermemeli.
- D) Bedeli sonraya bırakmalı.
Cevap: A. Ürün adı serbesttir, ama edinim düzenliyse abonelik yükümlülükleri ve açık bilgi geçerliliğini korur.
Soru 3 · Tuzak
Danışman yıllık bedeli tek çekimde alıp «Peşin ödediniz, abonelik değil» diyor. Sorun nedir?
- A) Peşin ödeme yasaktır.
- B) Yıllık üyelik her durumda iptal edilemez.
- C) Çekim tutarı yanlıştır.
- D) Ödeme biçimini edinim biçimiyle karıştırıyor; hizmet bir yıl sürüyorsa abonelik tanımına girebilir.
Cevap: D. Tanım edinimden söz eder; bedelin tek seferde alınması hizmetin süresini değiştirmez.
Soru 4 · Senaryo
Merve 14 kayıtta sözleşme örneğinin gönderilmediğini ve «e-postası yoktur herhalde» notlarını görüyor. Doğru adım hangisi?
- A) Bu kişileri kayıttan çıkarmak.
- B) Her kayıtta sözleşme örneğini vermek, kanalı müşteriye sormak, kâğıt isteyene kâğıt vermek ve gönderilmeyenleri aylık saymak.
- C) Yalnız e-posta verenlere sözleşme göndermek.
- D) Notları olduğu gibi bırakmak.
Cevap: B. Örnek herkese verilir; kanal müşteriden öğrenilir, kişi hakkındaki tahmin kayda geçmez.
Anlamadığın bir yer mi var?
Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.