M01-D03
Simsarlık
Danışmanın kanundaki adının simsar olduğunu, simsarlık sözleşmesinin tanımını ve taşınmazda yazılı şekil koşulunu gösterir.
Gayrimenkul Satışı ve Danışmanlığı Akademisi — M01, Emlak danışmanlığı mesleği · 1.652 kelime · 7 örnek durum · 2 kanıt kartı · ≈ 8 dk okuma · 11 dk dinleme
Dayanak: Kanun veya yönetmelik: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.520, m.502, m.506, m.14–15; Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik m.15 · Mevzuat son kontrol: 8 Kasım 2026
Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
Emlak danışmanının kanundaki adı simsardır: taraflar arasında bir sözleşmenin kurulma imkânını hazırlar ya da kurulmasına aracılık eder ve sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Simsarlık sözleşmesine kural olarak vekâlet hükümleri uygulanır; simsar sözleşme yaptığı kişinin haklı menfaatini sadakat ve özenle gözetir. Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz ve yazılı şekil imza ister; meslek düzenlemesi de iki nüshalı yazılı bir yetkilendirme sözleşmesi öngörür. Sadakat borcu müşterinin menfaatine yöneliktir; bir danışmanın koyu tenli bir çalışanı görüşmeden uzak tutmayı önermesi, bir önyargıyı işin koşulu haline getirir.
Açılış sahnesi
Aylin dükkân için bağımsız danışmanla çalışmaya karar veriyor. Danışman ertesi sabah bir mesaj atıyor: «Mülk sahibiyle konuştum, kirayı biraz indirebilir. Sizin adınıza görüşmeye devam edeyim mi? Ücretimiz bir aylık kira, KDV hariç. Onaylıyorsanız "tamam" yazmanız yeterli.» Aylin parmağını «tamam» tuşunun üstünde tutuyor ve yazmadan önce Hakan'a mesajın ekran görüntüsünü gönderiyor.
Aynı gün Nevin Hanım'ın telefonu çalıyor. Sanayi bölgesinin yanındaki bir arsanın sahibini tanıyan bir emlakçı, sahibin numarasını vermeyi teklif ediyor: «Numarayı veririm, gerisini siz konuşursunuz; anlaşırsanız benim payımı unutmazsınız.» Nevin Hanım iki teklifin aynı şey olup olmadığını merak ediyor.
Bu derste ne olacak
Önceki ders mesleğe girişin resmî koşullarını, yetki belgesini okudu. Bu ders danışmanla müşteri arasında kurulan ilişkinin kanundaki adına bakıyor: Türk Borçlar Kanunu'nun simsarlık sözleşmesi hükmüne. Simsarın ne üstlendiği, bu ilişkiye hangi kuralların uygulandığı ve taşınmazlarda sözleşmenin neden yazılı olması gerektiği, Aylin'in mesajı ve Nevin Hanım'ın telefonu üzerinden okunuyor. Ücretin tam olarak hangi anda hak edildiği bir sonraki dersin, danışmanın iki tarafa karşı sorumluluğu modülün son dersinin konusu. Ders hukuki tavsiye vermiyor; bir sözleşmenin geçerliliği için bir hukukçuya danışılmalı.
Kanıt ne diyor
Hakan önce kanunun maddesini okuyor.
Hakan maddeden üç sonuç çıkarıyor. Birincisi, emlak danışmanının kanundaki adı simsar ve yaptığı iş iki biçimde olabilir: bir sözleşmenin kurulma imkânını hazırlamak ya da kurulmasına aracılık etmek. İkincisi, ücret, aracılık edilen sözleşmenin kurulmasına bağlı. Üçüncüsü, taşınmaz söz konusu olduğunda simsarlık sözleşmesi ancak yazılı olarak yapılırsa geçerli.
Sahada
Eski bir kelime
İki tür iş
Yaygın yanlış«Simsarlık yalnız alım satımda olur; kiralamaya aracılık etmek başka bir şeydir.»
Kanunun tanımı «taraflar arasında bir sözleşme»den söz ediyor; sözleşmenin satış olması gerekmiyor. Bir kira sözleşmesinin kurulmasına aracılık eden danışman da simsardır ve taşınmaz söz konusu olduğu için yazılı şekil koşulu kiralamada da geçerlidir.
Ücretin dayanağı
Vekâlet hükümleri
Yaygın yanlış«Danışman iki tarafa da eşit uzaklıktadır; kimseye özel bir borcu yoktur.»
Simsarlık sözleşmesine kural olarak vekâlet hükümleri uygulanır ve vekil, sözleşme yaptığı kişinin haklı menfaatlerini sadakat ve özenle gözetmekle yükümlüdür. Danışmanın kiminle sözleşme yaptığı, kimin menfaatini gözetmek zorunda olduğunu belirler.
«Tamam» yazmak
Yaygın yanlış«Mesajlaşma uygulamasında "anlaştık" yazmak, imzalı yazılı bir sözleşmeyle her zaman aynı şeydir.»
Kanun taşınmazlarla ilgili simsarlık sözleşmesi için yazılı şekil arıyor; bu şekil de borç altına girenlerin imzasını istiyor. Bir yazışmanın bu koşulu karşılayıp karşılamadığı imzanın biçimine ve somut duruma bağlıdır; kendiliğinden aynı şey sayılmaz.
İki nüsha
Kimi göstereceğiz
Gri alan
Bir mesajlaşma uygulamasında yazılan onayın taşınmazlarla ilgili simsarlık sözleşmesi için yazılı şekil koşulunu karşılayıp karşılamadığı belirsiz ve imzanın biçimine ve somut olaya bağlı; yazılı şekle uyulmamış bir simsarlık ilişkisinde ücretin istenip istenemeyeceği de bu derste incelenmedi ve bir hukukçuya sorulmalı. Vekâlet hükümlerinin simsarlığa «kural olarak» uygulanması, hangi hükümlerin hangi durumda uygulanmayacağı sorusunu açık bırakıyor. Nevin Hanım'a numara veren kişinin bir yetki belgesi olup olmadığı ve yazılı bir sözleşme olmadan bir ücret isteyip isteyemeyeceği ayrıca değerlendirilmeli. Bir mülk sahibinin kiracı adayını görünüşüne göre reddetmesinin hukuki sonuçları bu derste ele alınmadı. Okunan yönetmelik metni ilk yayım metni; meslek düzenlemesindeki yetkilendirme sözleşmesi ile kanundaki simsarlık sözleşmesinin her durumda tam örtüşüp örtüşmediği de ayrıca sorulabilecek bir soru. Aylin'in, Nevin Hanım'ın ve danışmanın durumu kurgusaldır.
Senin işinde
Bir emlak danışmanıyla çalışmaya başlarken ilişkinin hukuki adının simsarlık sözleşmesi olduğunu bil ve onu yazılı, iki tarafça imzalı bir metne bağla; bir mesajlaşma uygulamasında «tamam» yazmayı bunun yerine koyma. Danışmanın sana ne yapacağını sor: yalnız bir bağlantı mı kuracak, yoksa senin adına görüşüp pazarlık mı edecek? Ücreti, oranını, kimin ödeyeceğini ve hangi durumda doğacağını sözleşmede yazılı olarak gör. Danışmanın kiminle sözleşme yaptığını ve dolayısıyla kimin menfaatini gözetmek zorunda olduğunu sor. İmzaladığın nüshayı sakla ve bir kopyasını ayrıca al. Biri sana yalnız bir numara verip «payımı unutma» derse, yazılı bir sözleşme olmadan neyi kabul ettiğini düşün. Sözleşmede ne yazdığını imzadan önce baştan sona oku; boş bırakılmış bir alan varsa doldurulmadan imzalama. Danışman sana kimi göstereceğin konusunda bir önyargıya dayanan bir öneri yaparsa, onun borcunun senin menfaatine olduğunu hatırlat ve kararı kendin ver.
Kendin dene
Aklında kalsın
Emlak danışmanının kanundaki adı simsardır: taraflar arasında bir sözleşmenin kurulma imkânını hazırlar ya da kurulmasına aracılık eder ve sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Simsarlık sözleşmesine kural olarak vekâlet hükümleri uygulanır; simsar sözleşme yaptığı kişinin haklı menfaatini sadakat ve özenle gözetir. Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz ve yazılı şekil imza ister; meslek düzenlemesi de iki nüshalı yazılı bir yetkilendirme sözleşmesi öngörür. Sadakat borcu müşterinin menfaatine yöneliktir; bir danışmanın koyu tenli bir çalışanı görüşmeden uzak tutmayı önermesi, bir önyargıyı işin koşulu haline getirir.
Sonraki derse köprü
Danışmanın mesajında «bir aylık kira» yazıyordu ve Aylin bunu sözleşmeye taşıdı. Ama bu ücret tam olarak hangi anda doğuyor: kira sözleşmesi imzalandığında mı, Aylin dükkânı görünce mi, yoksa danışman başka bir dükkânı da gösterdiyse ne olacak? M01-D04 «Ücret ne zaman hak edilir», simsarın ancak faaliyeti sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazandığını ve ücretin belirlenmemişse nasıl belirlendiğini gösteriyor.
Kendini sına
Soru 1 · Kavram
Türk Borçlar Kanunu'na göre simsarlık sözleşmesinde simsar neyi üstlenir?
- A) Mülkün satış fiyatını garanti etmeyi.
- B) Taraflar arasında bir sözleşmenin kurulma imkânını hazırlamayı ya da kurulmasına aracılık etmeyi.
- C) Mülkün tapusunu kendi adına almayı.
- D) Mülkün bakımını yapmayı.
Cevap: B. Kanun simsarlığı bu iki faaliyetle tanımlıyor ve simsarın ücrete, aracılık edilen sözleşmenin kurulması hâlinde hak kazandığını söylüyor.
Soru 2 · Uygulama
Danışman Aylin'e ücretiyle birlikte «onaylıyorsanız "tamam" yazmanız yeterli» diye yazıyor. Aylin ne yapmalı?
- A) «Tamam» yazıp devam etmeli.
- B) Hiç cevap vermemeli.
- C) Ücreti telefonda konuşmalı.
- D) Taşınmazla ilgili simsarlık sözleşmesi yazılı yapılmadıkça geçerli olmadığı için yazılı, imzalı bir sözleşme metni istemeli; ücreti, oranını ve kimin ödeyeceğini orada görmeli.
Cevap: D. Kanun taşınmazlarla ilgili simsarlık sözleşmesi için yazılı şekil arıyor ve bu şekil imzasız olmaz; bir mesajın bu koşulu karşılayıp karşılamadığı belirsizdir.
Soru 3 · Tuzak
Biri «Kiralamaya aracılık simsarlık değildir, yalnız satış simsarlıktır» diyor. Bu düşüncenin hatası nedir?
- A) Kanunun tanımı taraflar arasında herhangi bir sözleşmeden söz eder; kira sözleşmesinin kurulmasına aracılık eden danışman da simsardır ve taşınmazda yazılı şekil koşulu kiralamada da geçerlidir.
- B) Kiralamada hiçbir kural yoktur.
- C) Kiralamada yalnız sözlü anlaşma geçerlidir.
- D) Hata yoktur.
Cevap: A. Tanım sözleşmenin türünü sınırlamıyor; kiralama da bir sözleşmedir ve simsarlık kuralları ona da uygulanır.
Soru 4 · Senaryo
Danışman, mülk sahibi «biraz titiz» olduğu için mağazayı yönetecek koyu tenli çalışanın görüşmeye gelmemesini öneriyor. Bu öneri danışmanın borcuyla nasıl bağdaşıyor?
- A) Danışmanın işi kolaylaştıran pratik bir öneri olduğunu.
- B) Mülk sahibinin isteğine her zaman uyulması gerektiğini.
- C) Danışmanın sadakat borcunun Aylin'in haklı menfaatine yönelik olduğunu, bir önyargıyı yumuşatmaya değil; ve böyle bir önerinin önyargıyı ortadan kaldırmadığını, onu işin bir koşulu haline getirdiğini.
- D) Çalışanın görüşmeye katılmasının önemsiz olduğunu.
Cevap: C. Vekâlet hükümleri gereği danışman müşterisinin haklı menfaatini gözetir; müşterinin kimi göstereceğine bir önyargıya göre karar vermek bu borca uymaz.
Anlamadığın bir yer mi var?
Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.