M01-D02
Kayıp ve elde tutma
Müşteri kaybı ile gelir kaybını ayırmayı ve net gelir elde tutmanın genişlemenin kaybı karşılayıp karşılamadığını gösterdiğini açıklar.
Yazılım ve Abonelik (SaaS) Satışı Akademisi — M01, Abonelik ekonomisi · 1.588 kelime · 7 örnek durum · 2 kanıt kartı · ≈ 7 dk okuma · 11 dk dinleme
Dayanak: Ölçülebilir: kayıp oranı ve net gelir elde tutma
Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
Müşteri kaybı kaç kişinin, gelir kaybı ne kadar paranın gittiğini söyler; ikisi farklı sorulara cevaptır. Aylık oran on iki ile çarpılmaz, bileşik hesaplanır. Brüt gelir elde tutma genişlemeyi saymaz ve yüzde yüzü geçemez; net gelir elde tutma genişlemeyi sayar ve yüzde yüzün üstüne çıkabilir. Net sayı birkaç büyük müşterinin büyümesiyle çok sayıda küçük müşterinin kaybını örtebilir. Bilinçli ayrılanla ödemesi geçmeyen ayrı işlerdir. Listeyi yalnız ödenen bedelle sıralamak, az ödeyen ama ihtiyacı olan müşteriyi görünmez kılar.
Açılış sahnesi
Selda'nın masasında iki ayrı rapor var ve ikisi de aynı ayı anlatıyor. Birinde «kayıp yüzde 3,65» yazıyor, ötekinde «kayıp yüzde 3». Ece ikisine de baktıktan sonra, hangisinin yanlış olduğunu soruyor. Selda cevap vermeden iki müşteri kartını masaya koyuyor. Biri, ayda 500 lira ödeyen bir bakkal. Öteki, ayda 12.000 lira ödeyen altı şubeli bir toptancı. «İkisi de bu ay gitti,» diyor. «İkisi de tabloda bir müşteri. Sana göre aynı kayıp mı?» Ece kartlara bakıyor. Bakkalın sahibini telefonla tanımıştı; toptancının adını ilk kez görüyor.
Bu derste ne olacak
Önceki ders aylık yinelenen gelirin dört satırını kurdu; bu ders kayıp satırına bakıyor. Müşteri kaybı ile gelir kaybını ayırıyor, aylık oranın yıla nasıl taşınacağını gösteriyor, brüt ve net gelir elde tutmayı aynı tablodan hesaplıyor ve yüzde yüzün üstündeki bir sayının neyi gizleyebileceğini soruyor. Kayıp sayılarını okumak bir satış sorusu: hangi müşterinin gittiği, bir sonraki müşterinin kim olması gerektiğini söyler. Dersin sonunda bir kurtarma listesinin ölçütü, ödeme tutarının neyi görmediğini açığa çıkarıyor.
Kanıt ne diyor
Sahada
İki rapor
Yaygın yanlış«Yüzde 3,65 ve yüzde 3 aynı şeyin yuvarlaması; biri yanlış olmalı.»
Müşteri kaybı ayrılan müşteri sayısını, gelir kaybı ayrılan müşterilerin bedelini ölçer. Fiyatlar farklı olduğunda iki oran ayrışır ve ikisi de doğrudur.
Hangi yüzde hangi soruya?
Aylıktan yıla
Yaygın yanlış«Aylık kayıp oranı on iki ile çarpılınca yıllık kayıp oranı bulunur.»
Her ay ayrılanlar kalan müşterilerin üzerinden hesaplanır. Aylık yüzde 2,25, sabit kalırsa yılda yaklaşık yüzde 23,9 eder; on iki ile çarpınca çıkan yüzde 27 gerçeği abartır.
Yüzde 102
Genişlemenin örttüğü
Yaygın yanlış«Net gelir elde tutma yüzde yüzün üstündeyse müşteri kaybı sorunumuz yoktur.»
Net sayı genişlemeyi de içerir; birkaç büyük müşterinin artışı çok sayıda küçük müşterinin kaybını örtebilir. Brüt gelir elde tutma ve müşteri kaybı oranı birlikte okunmalıdır.
Ödemesi geçmeyen kart
Kurtarma listesi
Gri alan
Yüzde kaçlık bir kaybın kabul edilebilir olduğunun tek bir cevabı yok; müşteri büyüklüğüne, ürüne ve sözleşme süresine göre değişir ve sektör ortalaması diye dolaşan sayıların çoğu nereden geldiğini söylemez. Bir müşterinin paket düşürmesinin daralma mı kayıp mı sayılacağı, kullanıcı sayısındaki geçici düşüşün nasıl işleneceği tanım tercihidir ve tartışmaya açıktır. Yıllık hesapta aynı oranın süreceği varsayımı çoğu zaman gerçekçi değildir. Obermeyer ve arkadaşlarının bulgusu sağlık sisteminden gelir, bir yazılım şirketinin müşteri listesi için ölçülmüş bir sonuç değildir. Müşterilerin kökeni ve teni kayda geçirilmemeli; dersteki gözlem Selda'nın izlenimidir ve kurgudur. Ödenen bedelin hangi durumda geçerli bir öncelik ölçütü sayılacağı da tartışmaya açıktır. Kurtarma aramalarının kimde işe yaradığı da burada ölçülmedi. Rakamlar ve müşteriler kurgusaldır.
Senin işinde
Kayıp raporu gördüğünde önce sor: müşteri mi, gelir mi? İkisini ayrı hesapla ve yan yana yaz. Aylık oranı yıla çevirirken on ikiyle çarpma; kalanların bileşik oranını kullan ve varsayımı söyle. Bir yıl önceki müşteri listesini al, yeni müşterileri katmadan brüt ve net gelir elde tutmayı hesapla. Net sayı yüzde yüzün üstünde olsa da brüt sayıya bak; genişlemenin kimden geldiğini sor. Ödemesi başarısız olanları kararıyla ayrılanlardan ayır. Kayıp listesini oku; hangi müşteriye satmamak gerektiğini orası söyler. Bir yönetici tek bir yüzde sorarsa iki yüzdeyle cevap ver ve farkın nedenini bir cümleyle söyle. Kurtarma listesini yalnız ödenen bedelle sıralama; kullanım düşüşü ve cevapsız destek talebi gibi ihtiyacı gösteren ölçütleri de ekle. Müşterinin kökenini ya da görünüşünü kaydetme; listenin kimi dışarıda bıraktığını ise düzenli kontrol et.
Kendin dene
Aklında kalsın
Müşteri kaybı kaç kişinin, gelir kaybı ne kadar paranın gittiğini söyler; ikisi farklı sorulara cevaptır. Aylık oran on iki ile çarpılmaz, bileşik hesaplanır. Brüt gelir elde tutma genişlemeyi saymaz ve yüzde yüzü geçemez; net gelir elde tutma genişlemeyi sayar ve yüzde yüzün üstüne çıkabilir. Net sayı birkaç büyük müşterinin büyümesiyle çok sayıda küçük müşterinin kaybını örtebilir. Bilinçli ayrılanla ödemesi geçmeyen ayrı işlerdir. Listeyi yalnız ödenen bedelle sıralamak, az ödeyen ama ihtiyacı olan müşteriyi görünmez kılar.
Sonraki derse köprü
Giden bir müşteriyle birlikte, onu edinmek için yapılan harcama da boşa gidebilir. Peki o para kaç ayda geri gelmişti? Aylık bedeli 500 lira olan bir müşteriyi kazanmak 3.000 liraya mal olduysa, ayrılmak için çok acele etti mi? M01-D03 «Geri ödeme süresi», bir müşteriyi kazanmanın maliyetinin aylık katkıyla kaç ayda geri döndüğünü hesaplıyor.
Kendini sına
Soru 1 · Kavram
Dönem başında 822 müşteri ve 1.266.000 lira aylık yinelenen gelir var. 30 müşteri ayrılıyor ve bunların toplam aylık bedeli 38.000 lira. Doğru eşleşme hangisidir?
- A) Müşteri kaybı yüzde 3; gelir kaybı yüzde 3,65.
- B) Müşteri kaybı yüzde 3,65; gelir kaybı yüzde 3.
- C) İkisi de yüzde 3,65.
- D) İkisi de yüzde 3.
Cevap: B. Müşteri kaybı 30 bölü 822, gelir kaybı 38.000 bölü 1.266.000'dir; fiyatlar farklı olduğunda iki oran ayrışır.
Soru 2 · Uygulama
Bir yıl önceki müşteri listesinin aylık bedeli 1.000.000 lira. Bugün aynı müşteriler 180.000 lira genişlemiş, 40.000 lira daralmış ve 120.000 lira kayıp yaşanmış. Net ve brüt gelir elde tutma kaçtır?
- A) Net yüzde 84; brüt yüzde 102.
- B) Net yüzde 118; brüt yüzde 84.
- C) Net yüzde 102; brüt yüzde 84.
- D) Net yüzde 102; brüt yüzde 102.
Cevap: C. Net hesapta genişleme eklenir, brüt hesapta eklenmez; yeni müşteriler ikisine de girmez.
Soru 3 · Tuzak
Biri «Aylık kaybımız yüzde 2,25; yılda yüzde 27 kaybediyoruz» diyor. Atlanan ne?
- A) Oranın aylık hesaplanamayacağı.
- B) Kaybın yıl içinde hiç değişmeyeceği.
- C) Yeni müşterilerin kaybı azalttığı.
- D) Her ay ayrılanların kalanlardan hesaplandığı; oran sabit kalırsa yıllık kayıp yaklaşık yüzde 23,9 olur.
Cevap: D. Kalan oran 0,9775'in on ikinci kuvvetidir, yaklaşık yüzde 76,1; on ikiyle çarpmak kaybı abartır.
Soru 4 · Senaryo
Kurtarma listesi aylık bedele göre sıralanıyor. Listenin dışında kalan küçük işletmelerin destek taleplerinin daha geç cevaplandığı ve sessizce ayrıldıkları görülüyor. Selda ne yapıyor?
- A) Listenin ölçütüne kullanım düşüşünü ve cevapsız destek talebini ekliyor; ödenen bedeli ayrı bir sütunda bırakıyor.
- B) Listeyi olduğu gibi bırakıyor, çünkü en çok ödeyenler en değerlidir.
- C) Küçük işletmelere satışı durduruyor.
- D) Listeye müşterilerin kökenini ekliyor.
Cevap: A. Ödenen bedel ihtiyacın vekili değildir; müşterinin kökenini kaydetmek yerine ihtiyacı gösteren ölçütler kullanılır.
Anlamadığın bir yer mi var?
Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.