İçeriğe geç

Astroloji · Bilim

Astrolojiyi Sınamak: Kanıt ve Bilim Felsefesi Akademisi

Carlson’dan zaman ikizlerine, Gauquelin tartışmasından Barnum etkisine: astrolojinin nasıl sınandığı, astrologların en güçlü kanıtı ve sınır çizme sorunu.

ders programda
42
modül
8

Bu bölüm astrolojiyi zanaatı, tarihi, araştırması ve hukukuyla anlatır. Yorum kuralları geleneklerin kurallarıdır; bölüm bir öngörünün doğru çıkacağını iddia etmez. Sağlık, hukuk, para ve güvenlik kararlarınızı bir hekime, avukata ya da ilgili uzmana danışarak verin.

Ortak temel

Bu akademi haritanın alfabesini (gezegen, burç, ev, açı), ortak zanaat temelini (sekt, onurlar, terimler, kabul, lotlar), kanıt ve gelenek kartlarının nasıl okunduğunu yeniden anlatmaz; bunlar bölümün çatısında. Bir kavram ilk geçtiği yerde oradaki dersin koduyla anılır.

Astrolojiye Giriş: Gök, Harita, Gelenek Akademisi

Program

ders metinleri programda

Bilim

Astrolojinin iddiaları nasıl sınandı, astrologların en güçlü kanıtı nedir ve ona yöneltilen itiraz nerede güçlü, nerede zayıf?

Araştırma kanıt düzeyiyle okunur: hangi çalışma, kimde, neye karşı, hangi kalitede. Astrologların en güçlü çalışması da kendi kaynağından, adil biçimde sunulur.

  1. Modül 1

    Bir iddiayı sınanabilir kılmak

    6 ders

    Astrolojiyi sınamanın ilk adımı neyin sınandığını söylemektir; «astroloji» tek bir iddia değil, birbirinden farklı okulların şemsiyesidir. Modül bilim felsefesinin üç ölçütünü yalnız astrolojiye uygulanışıyla okur ve astrolojiyi savunan felsefi okumayı da aynı ciddiyetle verir.

    1. Astroloji ne iddia ediyor: şemsiye terim sorunuDean ve arkadaşlarının ve Kelly ile Saklofske’nin tanımlarını karşılaştırır, 1994 anketinde astrologlarla bilimcilerin «bilimsel yaklaşım» sorusuna verdiği yanıtları sıralar ve bir iddiayı sınanabilir önermeye çevirir.Programda
    2. Popper’ın ölçütü astrolojiye uygulanıncaYanlışlanabilirlik ölçütünün astrolojiyi neden sözde bilim sınıfına koyduğunu Popper’ın görüşü olarak aktarır ve tek bir aykırı örneğin yöntemde neden yetmediğini ayırt eder.Programda
    3. Kuhn’un itirazı: bulmaca çözme geleneği yokKuhn’un astrolojinin başarısız öngörüleri inkâr etmediği, ama başarısızlığı araştırmaya çeviremediği itirazını Popper’ın itirazından ayırt eder ve «bulmaca çözme» kavramını bir örnekle açıklar.Programda
    4. Thagard ve Feyerabend: ilerlemeyen bir gelenek miThagard’ın «ilerlemezlik» ölçütünü ve Feyerabend’in astrolojiyi naif kurallar deposu sayan yargısını görüş olarak aktarır, ölçütün hangi koşulda astrolojinin lehine işleyebileceğini tartışır.Programda
    5. Astrolojinin savunusu: araştırma programı okumasıCurry’nin astrolojiyi sınanamaz bir sert çekirdek, sınanabilir yardımcı hipotezler ve olumlu buluşsal kurallardan oluşan bir Lakatos programı olarak okumasını aktarır ve Popper–Kuhn itirazına verdiği yanıtı değerlendirir.Programda
    6. 186 bilimcinin bildirisi ve imzalamayanlar1975 «Objections to Astrology» bildirisinin ne söylediğini ve Sagan’ın imzalamama gerekçesini aktarır, bir otorite bildirisini kanıt sunan bir çalışmadan ayırt eder.Programda
  2. Modül 2

    Gauquelin ve Mars etkisi

    8 ders

    Michel ve Françoise Gauquelin astrolojiyi büyük örneklem ve tekrarla sınayan ilk araştırmacılardı; geleneksel iddialar sonuç vermedi, ama gezegenlerin günlük hareketiyle seçkin meslekler arasında küçük ve tekrarlanan bir ilişki çıktı. Modül bulguyu, üç kuşkucu kurulun tekrarlarını, Ertel’in savunusunu ve Dean’in sosyal artefakt açıklamasını sırasıyla okur; tartışma bugün de kapanmış değildir.

    1. Gauquelin’in bulgusu: gelenek düştü, Mars etkisi kaldıGauquelin’in burç, transit ve ev testlerindeki olumsuz sonuçlarını ve sporcularda Mars’ın yükselme ile doruk sonrası bölgelerde fazlalığını sıralar, bulgunun etki büyüklüğünü verilen tablodan okur.Programda
    2. Comité Para tekrarı ve zaman kaydırma deneyiBelçika Comité Para’nın 535 sporcu tekrarının sonucunu, kurulun önerdiği hata gerekçesini ve dokuz zaman kaydırma denemesinin bu gerekçeyi neden desteklemediğini aktarır.Programda
    3. Zelen testi, KZA ve CSICOP’un Amerikan örneklemiZelen’in önerdiği şampiyon olmayan kontrol grubu testinin mantığını ve 303 şampiyonla yüzde 21,8’e yüzde 16,4 sonucunu açıklar, ardından CSICOP’un 408 Amerikan sporcusuyla yaptığı çalışmanın örneklem sorunlarını sıralar.Programda
    4. Ertel’in seçkinlik analizi ve The Tenacious Mars EffectErtel’in atıf sayısıyla ölçtüğü seçkinlik arttıkça Mars etkisinin büyüdüğü bulgusunu ve Ertel ile Irving’in 1996 kitabındaki savunuyu Ertel’in kendi gerekçeleriyle aktarır.Programda
    5. CFEPP 1996 ve istatistik gücü tartışmasıFransız CFEPP’nin 1066 sporcuyla vardığı olumsuz sonucu, Ertel’in seçkinlik ayrımıyla yeniden analizini ve Dean’in yüzde 18’lik güç hesabını aktarır, gücü düşük bir testin olumsuz sonucunu yorumlar.Programda
    6. Gezegensel kalıtım: anne-baba ve çocukGauquelin’in 1966 kalıtım bulgusunu, zaman kaydırmada sıfır noktasındaki tepeyi ve 1976 ile 1984 tekrarlarında etkinin küçülüp kaybolmasını tabloyla aktarır.Programda
    7. Sosyal artefakt açıklaması: yanlış bildirilen doğum saatleriDean’in gece yarısından kaçınma gözleminden yola çıkan yanlış bildirim açıklamasını, almanak ve gezegen saati inançlarıyla bağını ve bulmacalardan hangilerini açıkladığını sıralar.Programda
    8. Açık hesap: Ertel’in itirazları ve Dean’in temkiniErtel’in sosyal artefakt açıklamasına yönelttiği sekiz itirazı ve Dean’in yanıtlarını karşılaştırır, Dean’in sosyal etkilerin gezegen etkisini kesin açıkladığını öne sürmediği cümleyi bulguyla ilişkilendirir.Programda
  3. Modül 3

    Astrologlar sınanıyor: eşleştirme testleri

    7 ders

    Gauquelin tek tek gezegen konumlarını sınadı; eşleştirme testi ise astrologun bütün haritayı okuma becerisini sınar. Modül testin nasıl kurulduğunu, en ünlü örneği Carlson 1985’i, ona yapılan yeniden analizi ve astrologların test düzenine yönelttiği yöntem eleştirisini okur, sonra yetmiş testin toplu sonucuna bakar.

    1. Vernon Clark 1961: eşleştirme testi nasıl kurulurClark’ın meslek, vaka öyküsü ve zekâ karşıtlığına dayanan üç testinin düzenini aktarır ve iki seçenekli bir eşleştirme testi için şans beklentisini ve kontrol grubunu kurar.Programda
    2. Carlson 1985: çift kör test ve sonucuCarlson’ın üç testinin düzenini, NCGR danışma kurulunun yüzde 50 öngörüsünü ve gözlenen yüzde 33,7 ile 34,5 isabet oranlarını aktarır, üç seçenekli testte şans düzeyinin üçte bir olduğunu hesaplar.Programda
    3. Ertel 2009: Carlson verisinin yeniden analiziErtel’in Carlson verisini toplu sınayarak üç seçenekli seçimde p = .054 ve 10 puanlık derecelendirmede p = .04 bulduğu yeniden analizi ve Carlson’ın anlamlılık eşiğine itirazını Ertel’in gerekçeleriyle aktarır.Programda
    4. Carlson tartışmasını tartmakEysenck ile Hamilton’ın CPI eleştirisini, Dean’in ilk testin CPI’dan bağımsız olduğu yanıtını ve Ertel’in bulgularının etki büyüklüğünü karşılaştırır, «olumsuz hüküm geçersiz» ile «astroloji doğrulandı» yargılarını ayırt eder.Programda
    5. Mayer 2020: yukarı-aşağı teoremi ve geçerlik sınırlarıMayer’in tek etken testleri ile eşleştirme testlerini ayıran iki paradigma ayrımını, geçerlik sınırları itirazını ve güneş burcunu sabit tutan, astrologa çift reddetme hakkı veren test önerisini aktarır.Programda
    6. Yetmiş eşleştirme testi: etki büyüklüğü yan yanaDean’in derlediği yetmiş eşleştirme testinin etki büyüklüklerini okur ve astrologların ortalama sonucunu grafoloji, Rorschach ve Gauquelin etkisiyle aynı ölçekte karşılaştırır.Programda
    7. Astrologlar birbiriyle anlaşıyor mu: McGrew ve McFallAltı astrologun 23 haritayı vaka dosyalarıyla eşleştirdiği McGrew ve McFall çalışmasının sonucunu ve astrologlar arası uyumun neden ayrı bir test olduğunu aktarır.Programda
  4. Modül 4

    Deneyim neden ikna eder

    6 ders

    Testler olumsuz çıkarken danışanlar ve astrologlar okumaların tuttuğunu deneyimler. Modül bu deneyimi açıklayan araştırmayı okur: kişisel doğrulama, Barnum cümlesi, gizli ikna ediciler ve yanlış haritadan doğru okuma; sonra bir eğitimin bu yanılsamaları azaltıp azaltmadığını ve astrolojiyi açıklamak için önerilen kuramları tartar.

    1. Forer 1949: kişisel doğrulama deneyiForer’in herkese aynı on üç cümleyi kişiye özel diye verdiği deneyin düzenini, cümlelerin bir astroloji kitabından alındığını ve Meili’nin 1929 öncülünü aktarır, deneyi küçük bir grupta yeniden kurar.Programda
    2. Barnum araştırmaları ve kültürlerarası tekrarDickson ve Kelly’nin Barnum derlemesini ve sahte astroloji profillerinin farklı kültürlerde aynı ölçüde kabul gördüğü tekrarları aktarır, bir okumadaki Barnum cümlelerini işaretler.Programda
    3. Gizli ikna ediciler: haritayı okurken işleyen yanılgılarDean ile Kelly’nin sıraladığı soğuk okuma, geriye dönük yanlılık ve yanıltıcı korelasyon gibi akıl yürütme artefaktlarını tanımlar ve bir harita okuması kaydında hangilerinin işlediğini gösterir.Programda
    4. Yanlış haritadan doğru okumaYanlış hesaplanmış haritalardan da tutan okumalar yapılabildiği gözlemini ve aynı haritanın evlilik öncesi ve sonrası zıt yorumlandığı örneği aktarır, simge bolluğunun uyumu neden her zaman mümkün kıldığını açıklar.Programda
    5. Kısa bir eğitim nedensellik yanılsamasını azaltır mıBarberia ve arkadaşlarının Barnum etkisini ve doğrulama yanlılığını önce yaşatan, sonra açıklayan eğitiminin kontrol grubuna göre sonuçlarını aktarır ve ölçülen etkinin sınırını belirtir.Programda
    6. Astroloji nasıl işler: yirmi beş kuramDean, Loptson ve Kelly’nin ruhsal, fiziksel, bilgisel, psişik ve büyüsel kuramları sınanabilirlik açısından nasıl değerlendirdiğini sıralar ve sınamadan geçen tek açıklamanın neden astroloji dışı olduğunu aktarır.Programda
  5. Modül 5

    Burçlar: kişilik, ilişki, sağlık

    4 ders

    Güneş burcu en kolay sınanan ve en büyük örneklemlerle sınanmış astroloji iddiasıdır. Modül kişilik, eş uyumu, hastalık ve gazete köşesi testlerini okur ve küçük ama gerçek bir etkinin, öz-atfın, astrolojiden nasıl ayrıldığını gösterir.

    1. Eysenck ile Mayo: burç, dışadönüklük ve öz-atıfMayo’nun okulundan 2324 kişiyle yapılan çalışmanın olumlu sonucunu ve sonraki çalışmaların bu sonucu astroloji bilgisinden doğan öz-atıfla nasıl açıkladığını, büyük örneklemli çalışmalarla karşılaştırarak aktarır.Programda
    2. Yirmi yedi milyon çift: burç uyumu testleriSachs, Castille ve Voas’ın toplam 27 milyon çiftlik testlerinin tasarımını ve sonucunu aktarır, eş seçiminde burç etkisi bulunmazken öz-atfın neden ölçülebildiğini ayırt eder.Programda
    3. Burç ve hastalık: çoklu karşılaştırma tuzağıOntario’da 5,3 milyon kişinin hastane yatışlarında burçla bulunan ve tekrarlanmayan ilişkileri ve COVID verisindeki burç testini okur, düzeltilmemiş çoklu karşılaştırmanın sahte bulgu üretme yolunu hesaplar.Programda
    4. Gazete burç köşelerinin öngörü testleriBurç köşelerinin okurlarına uyup uymadığını sınayan çalışmaların tasarımını ve sonuçlarını aktarır, köşe yazısının tarihini değil yalnız ölçülebilir iddiasını değerlendirir.Programda
  6. Modül 6

    Zaman ikizleri, Ay ve olumlu bir sonuç

    3 ders

    Aynı anda aynı yerde doğan iki insan aynı haritayı taşır; zaman ikizleri bu yüzden astrolojinin en doğrudan testidir. Modül zaman ikizi verisini, Ay’a atfedilen etkileri ve astrologlar lehine sonuç veren bir Hint çalışmasını aynı ölçütlerle tartar.

    1. Zaman ikizleri: astrolojinin en doğrudan testiDakikalar arayla Londra’da doğan zaman ikizlerinin 110 değişkendeki benzerliğini biyolojik ikizlerinkiyle karşılaştırır ve Roberts ile Greengrass’ın ön bulgusunun yeniden analizde neden korunmadığını aktarır.Programda
    2. Ay etkileri: doğum, kanama, davranışAy evresinin doğum oranı, ameliyat sonrası kanama ve psikiyatrik başvurularla ilişkisini sınayan çalışmaların tasarımını ve sonuçlarını aktarır, gebelik süresinin on Ay ayı olmadığını veriyle gösterir.Programda
    3. Olumlu bir sonucu tartmak: Hint astrolojisi ve ruhsal hastalıkBhandary ve arkadaşlarının dört astrologla elde ettiği kappa sonuçlarını, yazarların kendi bildirdiği astrologlar arası uyum sınırıyla birlikte okur ve tek çalışmanın kanıt ağırlığını eşleştirme testleri toplamıyla karşılaştırır.Programda
  7. Modül 7

    Doğum ayı gerçektir, astroloji değildir

    4 ders

    Doğum ayıyla ilişkili gerçek bulgular vardır: okulda yaşça küçük olmak, mevsime bağlı enfeksiyon ve beslenme. Bu bulgular takvim kesim tarihinden ve mevsimden doğar, gezegenlerden ya da burç anlamlarından değil. Modül her bulguyu kendi kanıtıyla verir ve astrolojiden ayrıldığı noktayı açıkça çizer.

    1. Göreli yaş: okul yılı ve DEHB tanısıBir milyonu aşkın çocukta sınıfın en küçüklerine daha sık DEHB tanısı konduğunu gösteren bulguyu ve meta-analizi aktarır, etkinin burçtan değil okulun kesim tarihinden doğduğunu farklı ülkelerin takvimiyle gösterir.Programda
    2. Göreli yaş etkisi takım sporlarındaDe la Rubia ve arkadaşlarının derlemesinde göreli yaşın kısa dönem performansı ile uzun dönem bireysel performansı zıt yönde etkilediği bulgusunu aktarır ve bunun burç değil olgunlaşma farkı olduğunu açıklar.Programda
    3. Doğum ayı ve hastalık riski: tarama ve bağımsız tekrarBoland’ın fenom çapı doğum ayı taramasını, Poltavskiy’in bağımsız kayıtta yaptığı tutarsız tekrarı ve Hsu’nun ruhsal bozukluk meta-analizini okur, mevsimsel bir biyolojik açıklamayı burç yorumundan ayırt eder.Programda
    4. Karıştırıcı değişken: MS ve «astrolojik beslenme» etiketiFiddes ve arkadaşlarının MS’teki doğum ayı etkisinin doğum yılı ve yeri denetlenince kaybolduğunu gösteren analizini aktarır ve mevsim–bodurluk çalışmasının «astrolojik beslenme» etiketinin neden yanıltıcı olduğunu açıklar.Programda
  8. Modül 8

    Bugünkü tartışma

    4 ders

    Tartışma kapanmadı: astrolojiye yakın araştırmacılar bugün bütün haritayı makineyle eşleştiren testlerle yeni bir program öneriyor. Modül bu programı kendi metninden, ona yöneltilen itirazı ve yanıtı sırayla okur, sonra bin çalışmanın toplu hükmünü ve astrolojinin anlam kaynağı olarak savunusunu tartar.

    1. McRitchie: astroloji araştırma programı ve ortaya çıkan etkilerMcRitchie’nin tek etken, çok etken ve bütün harita testlerini ayıran şemasını ve Godbout’un otomatik eşleştirmesinde 73 haritayla bildirilen sonuçları McRitchie’nin aktarımından okur.Programda
    2. Dean ile Kelly’nin itirazı: seçilmiş on çalışmaDean ile Kelly’nin McRitchie’nin meta-analizini seçilmiş on çalışma saymasını ve «ortaya çıkan özellik» kavramına kuramsal gerekçe istemesini aktarır, geçerli bir meta-analizin ölçütlerini sıralar.Programda
    3. McRitchie’nin yanıtı: bütün harita testlerini savunmakMcRitchie’nin karar ağaçlarının astrologun birleştirme işlemini taklit ettiği savunusunu ve itirazlara verdiği yanıtları aktarır, iki tarafın hangi noktada aynı veriyi farklı okuduğunu ayırt eder.Programda
    4. Bin çalışmanın hükmü ve anlam kaynağı olarak astrolojiDean ve arkadaşlarının bin çalışmadan çıkardığı toplu hükmü, lehte ve aleyhte sıraladıkları gerekçeleri ve astrolojinin geçerlik iddiasından ayrı bir anlam kaynağı olarak savunusunu karşılaştırır.Programda

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?