İçeriğe geç

Beslenme ve Diyet Bölümü

Ne yediğin önemli. Ne kadar, kime göre, hangi kanıtla?

Beslenme biliminin manşetleri her hafta birbirini yalanlıyor gibi görünür; altında ise sağlam bir bilgi gövdesi durur. Bu bölüm ikisini ayırmayı öğretir. Ortak temel kanıtı okumayı ve vücudu anlatır; otuz bir akademi yiyeceği, diyeti, yaşam evresini, hastalığı ve mesleği ayrı ayrı açar. Diyet listesi vermez; bir diyet listesini okumayı öğretir.

ders yayında
132
akademi
32
modül
247
ders programda
1.438

Bu akademi beslenme biliminin bugün bildiğini kanıt düzeyiyle anlatır. Tanı koymaz, kişisel diyet listesi, kalori hedefi ya da takviye dozu vermez ve bir hekim ya da diyetisyen görüşmesinin yerini tutmaz. Bir hastalığınız varsa, ilaç kullanıyorsanız, gebeyseniz ya da emziriyorsanız beslenmenizi değiştirmeden önce onlara danışın. Yemekle ilişkiniz sizi kaygılandırıyorsa, kilo kaybı istemsizse ya da yemeyi bıraktığınız günler varsa bir hekime ya da ruh sağlığı uzmanına başvurun; bayılma, göğüs ağrısı ya da kendinize zarar verme düşüncesi gibi acil durumlarda beklemeden 112'yi arayın.

Nereden başlamalı

Akademiler

Ortak temel

Yiyecek ve market

Örüntüler ve diyetler

Kilo ve yeme davranışı

Yaşam evreleri

Hastalıkta beslenme

Zihin ve performans

İddialar ve takviyeler

Meslek ve kurumdiyetisyen, hekim, hemşire ve kurumlar için

Kanıt etiketleri

Derslerdeki her kart bu etiketlerden birini taşır. «X yiyenlerde Y daha az» cümlesi bir gözlemdir, «X, Y’yi azaltır» demek değildir; farede gösterilen bir etki de insanın tabağındaki sonucun kanıtı değildir. Bu yüzden gözlem, deneme, laboratuvar bulgusu, mevzuat ve popüler iddia her derste ayrı kartta durur.

Güçlü destek
Randomize denemelerle ve onları toplayan sistematik derlemelerle tekrar tekrar doğrulanmış bulgu.
Orta düzey destek
Tutarlı biçimde bildirilen ama etkinin büyüklüğü, süresi ya da kime genellenebileceği hâlâ tartışılan bulgu.
Gözlemsel bulgu
Büyük gruplarda ne yiyenin neyle karşılaştığını izleyen çalışmaların bulgusu; bir ilişkiyi gösterir, nedeni göstermez.
Erken bulgu
Az sayıda, kısa ya da küçük çalışmaya dayanan, bağımsız tekrar bekleyen bulgu.
Karma bulgu
Çalışmaların bir kısmının desteklediği, bir kısmının desteklemediği bulgu.
Sınanmadı
Dolaşımda olan ama kontrollü biçimde hiç sınanmamış iddia; çürütülmüş değil, bilinmiyor.
Çürütüldü
Sınanmış ve iyi tasarlanmış çalışmalarda bulunamamış ya da tersi gösterilmiş iddia.
Tartışmalı
Yöntemi, yorumu ya da verisi ciddi biçimde sorgulanan çalışma ya da iddia; geri çekilmiş yayınlar da burada anılır.
Hayvan ve laboratuvar bulgusu
Hayvanda, hücrede ya da tüpte görülen etki; bir mekanizmanın var olduğunu gösterir, insanın tabağında aynı sonucu verdiğini göstermez.
Klinik kılavuz
Bir sağlık otoritesinin ya da meslek kuruluşunun beslenme tavsiyesi; kanıtın bir özetidir, kendisi değil.
Mevzuat
Gıda kodeksi, yönetmelik ya da resmî standart maddesi; bir etiketin ya da beyanın yasal anlamını söyler, sağlık etkisini değil.
Popüler iddia
Kitapta, sosyal medyada ya da gıda pazarında dolaşan söz; doğru olduğunu değil dolaştığını kaydeder ve yanında her zaman bir araştırma kartı durur.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?