İçeriğe geç

M01-D03

Küçükten büyüğe

Arayüzü en küçük parçalardan bileşenlere, bileşenlerden şablonlara ve sayfalara kuran yaklaşımı açıklar.

Tasarım Sistemleri Akademisi — M01, Neden sistem · 1.683 kelime · 7 örnek durum · 5 kanıt kartı · ≈ 8 dk okuma · 11 dk dinleme

Dayanak: Meslek kaynağı: Frost, Atomic Design (2016)

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Atomik tasarımın beş basamağı var: atom, molekül, organizma, şablon, sayfa. Bir iş sırası değil, parça ile bütün arasında gidip gelme alışkanlığıdır. Molekül tek bir iş görür. Şablon iskelettir; sistem sayfada, gerçek ve çeşitli içerikle sınanır. Sayfada görülen sorun çoğu zaman parçada düzelir. Adlar kuruma göre değişebilir; hiyerarşi kalır.

Açılış sahnesi

Arda boş dosyanın başında oturuyor. Ekranın kenarına Selin'in sabah bıraktığı not yapışmış: «parça, öbek, sayfa». Arda notu çekip masaya koyuyor ve su aboneliği başvurusunun ilk sayfasını çizmeye başlıyor. Logo, başlık, altı form alanı, bir düğme.

Yarım saat sonra Selin geliyor ve sayfaya bakıyor. Güzel bir sayfa. Sonra soruyor: «Bu formdaki 'Abone numarası' alanı ödeme hizmetinde de var mı?» Var. «Şikâyet formunda?» Orada da var, ama başka bir biçimde. «O zaman bu alanı üç kez mi çizeceğiz?»

Arda kalemini bırakıyor. «Sayfadan başlamak yanlış mıydı?» Selin başını iki yana sallıyor. «Hayır. Ama sayfa bitince alanı ondan ayırmamız gerekiyor. Yoksa dördüncü hizmette yine baştan çizersin.»

Bu derste ne olacak

Bir arayüzü en küçük parçalardan büyüklere doğru kuran yaklaşımı göreceğiz: atom, molekül, organizma, şablon, sayfa. Her basamağın ne olduğunu ve neden ayrı tutulduğunu belediyenin dört hizmeti üstünde açacağız. Bu yaklaşımın bir sıra değil bir düşünme biçimi olduğunu, sayfa ile parça arasında gidip gelmeyi istediğini göreceğiz. Şablon ile sayfanın farkını, yani boş bir iskelet ile gerçek içeriğin farkını konuşacağız. Son olarak basamak adlarının neden bir kurala dönüşmemesi gerektiğine bakacağız.

Kanıt ne diyor

Sahada

Yaygın yanlış«Atomik tasarımda önce bütün atomlar bitirilir, sonra moleküllere geçilir.»
Doğrusu

Yöntemin yazarı bunun doğrusal bir süreç olmadığını açıkça söylüyor. Parça ile sayfa arasında gidip gelmek yöntemin kendisidir.

Yaygın yanlış«Şablon hazırsa sistem sınanmıştır.»
Doğrusu

Gri kutular her içeriği kaldırır gibi görünür. Sistem gerçek, uzun, eksik ve çeşitli içeriğin girdiği sayfa basamağında sınanır.

Yaygın yanlış«Basamakların adları değiştirilirse yöntem bozulur.»
Doğrusu

Adlar bir araçtır; önemli olan aradaki hiyerarşidir. Kuruma anlamlı gelen adlar, yöntemin benimsenmesini kolaylaştırabilir.

Gri alan

Atomik tasarım bir meslek yöntemi; sistemleri hızlandırdığını ya da tutarlılaştırdığını ölçen bir araştırma okumadık. Frost bunu bir zihinsel model diye sunuyor, bir kanıtlanmış süreç diye değil. Basamakların sınırı da belirsiz: bir arama formu bazı ekiplerde molekül, bazılarında organizma sayılıyor; bir kart kimine göre molekül, kimine göre organizma. Bu sınırın nerede çizileceği ekipler arasında sık tartışılan bir konu ve bizim belediye örneğindeki seçimlerimiz birer yorum. Kimya benzetmesinin herkese açık gelip gelmediği de tartışmalı; Frost'un kendisi şablon basamağında benzetmeyi bırakıyor. Sayfa basamağında hangi içerik çeşitlemelerinin yeterli olduğuna dair bir liste de yok; uzun ad, eksik alan ve ten tonu çeşitliliği bizim seçtiğimiz örnekler. Hangi yönden başlamanın daha az iş çıkardığı da açık bir soru; sayfadan aşağı inen ve atomdan yukarı çıkan iki ekibi karşılaştıran bir kaynağa rastlamadık.

Senin işinde

Elinde zaten sayfalar varsa sayfadan başla ve aşağı in: hangi parça birden çok sayfada tekrar ediyor? Onu ayır ve bir kez tasarla. Elinde hiçbir şey yoksa en sık kullanılacak birkaç atomla başlayabilirsin, ama erken bir sayfa çiz ki parçalarını gerçek bağlamda gör. Her molekülün tek bir işi olsun; hata iletisinin metnini de molekülün parçası say. Organizmada neyin sabit, neyin değişken olduğunu yaz. Şablonu bitmiş sayma; sayfa basamağında uzun ad, eksik alan, ikinci adres, boş durum ve farklı ten tonlarında görsellerle sına. Sayfada çıkan sorunun düzeltmesini sayfada değil parçada yap. Basamak adlarını kurumunun diline çevir, ama belgede asıl adları parantez içinde tut. Hangi yönden başlayacağını elindeki malzemeye göre seç. Her molekülün yanına onu kullanan ekranların listesini tut; bir parçayı değiştirmeden önce neyin etkileneceğini bu listeden görürsün. Bir parça yalnız tek bir ekranda kullanılıyorsa onu sisteme almak için acele etme, ikinci kullanımı bekle.

Kendin dene

Aklında kalsın

Atomik tasarımın beş basamağı var: atom, molekül, organizma, şablon, sayfa. Bir iş sırası değil, parça ile bütün arasında gidip gelme alışkanlığıdır. Molekül tek bir iş görür. Şablon iskelettir; sistem sayfada, gerçek ve çeşitli içerikle sınanır. Sayfada görülen sorun çoğu zaman parçada düzelir. Adlar kuruma göre değişebilir; hiyerarşi kalır.

Sonraki derse köprü

Başlık organizmasında belediye logosu duruyor. Leyla Hanım basılı kimlik kılavuzunu açıp logonun çevresindeki boşluk kuralını gösteriyor: ekranda bu kural uygulanmamış. «Bu kılavuz sistemin içinde mi, dışında mı?» diye soruyor. Arda iki dosyanın yan yana nasıl duracağını bilmiyor. M01-D04 bu iki belgenin arasındaki sınıra bakıyor.

Kendini sına

Soru 1 · Kavram

Frost'a göre bir molekül nedir?

  • A) Arayüzün ayrı bir bölümünü kuran karmaşık bir bileşen.
  • B) Birlikte tek iş gören birkaç atomun öbeği.
  • C) Gerçek içerikle doldurulmuş bir sayfa.
  • D) İşlevini yitirmeden bölünemeyen tek bir öğe.

Cevap: B. Etiket, alan ve düğme birleşince bir arama formu molekülü olur. Ayrı bir bölüm kuran organizmadır, bölünemeyen öğe atomdur, içerikle dolu olan sayfadır.

Soru 2 · Hesap

Dört hizmetin her birinde altı form alanı var. Alan bir molekül olarak bir kez tasarlanırsa kaç çizim tekrarı kalkar?

  • A) Tam 24 çizim
  • B) Toplam 10 çizim
  • C) 23 çizim
  • D) Yalnız 6 çizim

Cevap: C. 4 çarpı 6, 24 çizim; bir tasarım kalır, 24 eksi 1, 23. 24, kalan tasarımı da silmektir. 10, çarpmak yerine toplamaktır. 6, tek bir hizmeti saymaktır.

Soru 3 · Tuzak

Ekip gri kutulardan oluşan şablonu dört hizmette denedi ve her şey yerine oturdu. Sistemin sınandığı söylenebilir mi?

  • A) Evet; şablon dört hizmette de çalıştı.
  • B) Evet; gri kutu içerikten bağımsızdır.
  • C) Hayır; önce bütün atomların bitmesi gerekir.
  • D) Hayır; gerçek ve çeşitli içerik girmedi.

Cevap: D. Frost'a göre sistemin dayanıklılığı sayfa basamağında, gerçek ve temsil edici içerikle sınanır. Atomların önce bitmesi gerekmez; yöntem doğrusal değildir.

Soru 4 · Kavram

Uzun bir mahalle adı sayfada alanı taşırdı. Düzeltme en çok hangi basamağa gider?

  • A) Molekül
  • B) Sayfa
  • C) Şablon
  • D) Kampanya görseli

Cevap: A. Sorun sayfada görülür, ama alanın uzun metinde satır kırması moleküle ait bir karardır. Sayfayı tek başına düzeltmek sorunu öbür hizmetlerde bırakır.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?