İçeriğe geç

M01-D02

Müşterinin riski

Müşterinin bir hizmeti alırken sonucun, zamanın ve paranın riskini üstlendiğini ve bu riski azaltan güvenceleri gösterir.

Hizmet, Danışmanlık ve Serbest Çalışan Satışı Akademisi — M01, Görünmeyeni satmak · 1.646 kelime · 9 örnek durum · 3 kanıt kartı · ≈ 7 dk okuma · 11 dk dinleme

Dayanak: Araştırma bulgusu: Murray, Journal of Marketing (1991); Mitchell, European Journal of Marketing (1999); Laouénan ve Rathelot, AEJ: Applied Economics

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Karar geciken müşteri genellikle fiyattan önce başka bir kaybı düşünür: para, zaman, itibar. Risk iki parçadır: olma ihtimali ve olursa ne olacağı; ilkine kanıt, ikincisine kapı gerekir. Küçük bir ilk aşama müşteriyi korur, satıcıyı da. Ödeme çıktıya bağlanır. Elinde olmayan sonuç vaat edilmez. Referans kusuru da söyleyebilmelidir. «Riskli» sözcüğü bazen bilgi yokluğunu gizler: aynı ilk adım herkese verilir.

Açılış sahnesi

Defne teklifi yollayalı on bir gün olmuş. Aylin ne evet demiş ne hayır. Hakan aramak istiyor; Defne «Arayıp ne soracaksın?» diyor. Sonunda bir kahve içmek için Kozalı Ev'in deposuna gidiyorlar. Aylin bir koli üstüne oturuyor, fincanını iki eliyle tutuyor. «Rakam yüksek değil,» diyor. «Sorun o değil.» Duruyor. Bir süre koli bantlarına bakıyor. «Geçen yıl bir reklamcıyla çalıştım, ekibi üç ay oyaladım, sonra hepsine ben açıklama yaptım. Şimdi siz gelip aynı toplantıyı istiyorsunuz.» Hakan fiyat tablosunu çantasından çıkarmak için uzanıyor. Defne, masanın altından ayağıyla onun ayağına dokunuyor.

Bu derste ne olacak

Önceki derste hizmetin görünmeyen yanlarını tanıdık. Şimdi o görünmezliğin müşteriye neye mal olduğunu konuşuyoruz. Hizmet alan biri parasını, zamanını ve adını ortaya koyuyor; satın alma kararının çoğu bu üçüne ilişkin. Riskin iki bileşeni, bilgi arama davranışı, aşamalı iş, ödeme planı, verilebilecek ve verilemeyecek güvenceler sırayla geliyor. Sonda «riskli» sözcüğünün bazen neyin yerine kullanıldığına bakıyoruz.

Kanıt ne diyor

Sahada

Üç korku

Yaygın yanlış«Müşteri kararsızsa fiyat yüksek gelmiştir; indirim yapalım.»
Doğrusu

Karar gecikmesinin nedeni çoğu zaman fiyat değildir. İndirim, müşterinin paradan başka bir şey için korktuğu bir durumu değiştirmez.

İki parça

Referans aramak

Yaygın yanlış«Referans listesine yalnız en memnun müşterileri koyalım.»
Doğrusu

Bir referans satıcının seçtiği kişidir; müşteri bunu bilir. Bir işte neyin zorlandığını da anlatabilen referans, yalnız övenden daha çok iş görür.

Küçük ilk adım

Ödeme planı

Verilebilecek söz

Yaygın yanlış«Müşteriyi rahatlatmak için sonucu garanti ederiz.»
Doğrusu

Elinde olmayan bir sonucu garanti etmek ya verilmemesi gereken bir söz ya da yazılmaması gereken bir madde olur. Güvence, kendi denetiminde olan teslimat, kişi ve süreye verilir.

Ekibin önünde

Karşı tarafın riski

«Biraz riskli değil mi?»

Gri alan

Bir hizmette gecikme kesintisinin nasıl yazılacağı ve cezai şart sayılıp sayılmayacağı olaya göre değişebilir; bu yüzden metni bir hukukçu görmelidir. Ödemeyi çıktıya bağlamanın faturalama ve vergi tarafı mali müşavirle konuşulmalıdır. Referans vermenin kişisel veri ve gizlilik sınırları her iş için ayrıca kontrol edilmelidir. Murray'in deneyi tüketiciler üzerinedir; kurumsal alıcıda aynı davranışın ne ölçüde görüleceği tartışmalıdır. Laouénan ve Rathelot'nun çalışması konaklama alanındadır ve istatistiksel ayrımcılık yorumu uzmanlar arasında tartışılabilir; Türkiye'deki serbest çalışan piyasasında etkisi belirsizdir. Birinden yalnızca o kişi tanınmadığı için ek güvence istemek ile herkese aynı ilk adımı vermek arasındaki fark da uygulamada kaygan bir çizgidir. Dersteki bedeller ve oranlar kurgudur; kendi işinde aşamaların nereden bölüneceği de işin doğasına bağlıdır.

Senin işinde

Karar geciken bir müşteriyle konuşurken fiyat tablosunu çıkarmadan önce neyin kaybolmasından korktuğunu sor; parayı, zamanı ve adını ayrı ayrı dinle. Her korku için iki soru yaz: ihtimali ne, olursa ne olur? İlki için kanıt, ikincisi için kapı hazırla. Büyük bir işi bedeli ve çıktısı belli küçük bir ilk aşamaya böl, müşterinin duracağı yeri yazılı göster. Ödemeyi takvime değil çıktıya bağla. Yalnız kendi denetimindeki şeylere güvence ver: kişi, süre, teslimat. Elinde olmayan sonucu vaat etme. Referans için önce izin al, zorlanılan bir işi anlatabilecek birini de listeye koy. Müşterinin yükümlülüklerini de yaz; veriyi kimin, hangi tarihe kadar göndereceği belli olsun. Vazgeçerse ekibine ne diyeceğini onunla düşün. Yeni ya da az tanınan birini seçerken «riskli» sözcüğünü bir kez durdur: aynı küçük ilk adımı ona da verdin mi?

Kendin dene

Aklında kalsın

Karar geciken müşteri genellikle fiyattan önce başka bir kaybı düşünür: para, zaman, itibar. Risk iki parçadır: olma ihtimali ve olursa ne olacağı; ilkine kanıt, ikincisine kapı gerekir. Küçük bir ilk aşama müşteriyi korur, satıcıyı da. Ödeme çıktıya bağlanır. Elinde olmayan sonuç vaat edilmez. Referans kusuru da söyleyebilmelidir. «Riskli» sözcüğü bazen bilgi yokluğunu gizler: aynı ilk adım herkese verilir.

Sonraki derse köprü

Aylin birinci aşamaya imza attı. Ama Nevin Hanım'ın telefondaki cümlesi aklında: «Ayda bir gelir, beni dinler; kendi kazancına olmayacak şeyi bile söyler.» Bir danışmana neden güvenilir, bu güvenin sınırı nerede? M01-D03 «Güven», güvenilirliği, yakınlığı ve müşterinin çıkarını öne almayı öne çıkaran danışman güveni yaklaşımını ve sınırını tanıtıyor.

Kendini sına

Soru 1 · Kavram

İki bileşenli risk modeli hizmet satışında hangi ayrımı kurmayı sağlar?

  • A) Yerli ve yabancı müşteri ayrımını.
  • B) İşin kötü gitme ihtimali ile kötü giderse kaybedilecek olanın ayrımını.
  • C) Kısa ve uzun sözleşme ayrımını.
  • D) Fiyat ve iskonto ayrımını.

Cevap: B. İhtimal için kanıt, kayıp için çıkış kapısı gibi ayrı önlemler gerekir; biri öbürünün yerini tutmaz.

Soru 2 · Uygulama

240.000 liralık bir iş için Defne ne öneriyor?

  • A) Tamamını başta tahsil etmeyi.
  • B) İşe indirim uygulamayı.
  • C) Yalnız ödeme sonunda fatura kesmeyi.
  • D) 80.000 liralık bir teşhis aşaması ve 160.000 liralık uygulama aşaması; birinci aşama sonunda müşterinin durabilmesi.

Cevap: D. Küçük ilk aşama, kaybedilebilecek olanı küçültür; müşteri rapor elinde durabilir, satıcı da gerçek bir çıktıyla kazanmış olur.

Soru 3 · Tuzak

Hakan toplantıda «Satışlarınız yüzde 20 artacak» demek üzere. Buradaki sorun nedir?

  • A) Sonucun danışmanın elinde olmayan pek çok etkene bağlı olması; güvencenin teslimat, kişi ve süreye verilmesi gerektiği.
  • B) Yüzde 20'nin az olması.
  • C) Müşterinin sayıları sevmemesi.
  • D) Sayının yuvarlak olması.

Cevap: A. Elinde olmayan bir sonucu vaat etmek yerine, kendi denetimindeki teslimat ve süreye yazılı güvence vermek gerekir.

Soru 4 · Senaryo

Aylin az yorumu olan bir serbest çalışan için «biraz riskli değil mi?» diyor. Defne ne yapıyor?

  • A) Başka birini önerip konuyu kapatıyor.
  • B) Serbest çalışanın görünüşünü tartışıp bir kayda geçiriyor.
  • C) Portföyü adsız gösterip ücretli küçük bir deneme ısmarlıyor ve gelen işi ölçüyor.
  • D) Serbest çalışandan indirim istiyor.

Cevap: C. Bilgi azken yanlış tahmin kolaydır; aynı küçük ilk adım bilgiyi artırır ve kişinin görünüşü yerine iş ölçülür.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?