İçeriğe geç

MD16-M01-D01

Çocukla meditasyon neyi vaat etmez

Okul ve aile bağlamında meditasyona yüklenen beklentileri sıralar ve araştırmanın desteklediği ile desteklemediğini birbirinden ayırarak açıklar.

Meditasyon Bölümü — Çocuk, Genç ve Okulda Meditasyon Akademisi — MD16-M01, Çocukla meditasyonun çerçevesi · 2.128 kelime · ≈ 10 dk okuma · 14 dk dinleme

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Okullarda ve ailelerde çocukla meditasyona dikkat artışı, not yükselişi, kavganın azalması ve kaygının bitmesi gibi büyük vaatler yüklenir. Bu dersin kaynakları bu vaatlerin çoğunu desteklemez.

MYRIAD küme randomize denemesinde 84 okulda 8.376 öğrencinin analizinde on derslik bir farkındalık eğitimi, bir yıllık izlemde depresyon riski, sosyal-duygusal-davranışsal işlevsellik ve iyi oluşta standart sosyal-duygusal öğretimden üstün bulunmaz; müdahaleye bağlı olumsuz olay gözlenmez.

Dunning ve arkadaşlarının 66 denemelik meta-analizinde programlar pasif kontrollere karşı kaygı ve stres, dikkat, yürütücü işlev ve davranışta küçük etkiler gösterir; aktif kontrollere karşı yalnız kaygı ve stres ve farkındalıkta daha küçük etkiler kalır; izlemde anlamlı olumlu etki yoktur.

Araştırmanın desteklediği, desteklemediği ve henüz bilmediği üç ayrı sütundur; neyin, kimin için, nasıl işe yaradığı açık bir sorudur.

Bu akademi ergen depresyonunun ya da kaygısının tedavisini öğretmez; süren belirtiler bir uzmanın değerlendirmesini gerektirir.

Açılış sahnesi

Hatice otuz dokuz yaşında, Kırşehir'de bir ortaokulda rehber öğretmen. Eylülün ilk haftasında okul müdürü onu odasına çağırıyor ve elinde bir broşürle konuşmaya başlıyor. Broşürde gülümseyen çocuklar, minderler ve iri harflerle bir cümle: «Günde on dakika farkındalık: daha yüksek notlar, daha az kavga, sınav kaygısına son.»

Müdür bu programı bütün sınıflarda başlatmak istiyor. «Velilere de duyururuz,» diyor, «hem dikkat artacak hem disiplin sorunları azalacak.»

Hatice broşürü alıyor ve odasına dönüyor. O akşam iki araştırma okuyor: biri İngiltere'de seksenden fazla okulda yapılmış büyük bir deneme, öteki çocuk ve gençlerdeki onlarca denemeyi birleştiren bir meta-analiz. Ertesi sabah müdüre bir not bırakıyor. Notun başlığı: «Broşürün söylediği, araştırmaların söylediği.»

Bu derste ne olacak

Bu akademi meditasyonu çocuğun, gencin ve okulun dünyasına taşıyor. İlk ders bir beklenti listesiyle başlıyor: okullarda ve ailelerde meditasyona yüklenen vaatler. Sonra bu vaatleri iki araştırmayla karşılaştıracağız. Birincisi, okul genelinde uygulanan bir farkındalık programını olağan derslerle karşılaştıran büyük bir küme randomize deneme. İkincisi, çocuk ve gençlerdeki denemeleri birleştiren bir meta-analiz. Ardından araştırmanın neyi desteklediğini, neyi desteklemediğini ve neyi henüz bilmediğini üç ayrı sütuna yazacağız. Son olarak bu akademinin sınırını söyleyeceğiz: ergen depresyonunun ya da kaygısının tedavisi burada öğretilmiyor.

Sıfır noktası

Bu bölümün sağlık kanıtı akademisinde yetişkinlerde farkındalık programlarının kanıtını okumuştuk: belirli gruplarda, belirli sonuçlarda, belirli karşılaştırmalara karşı. Çocuk ve genç için aynı soruyu sormak gerekiyor; ama yetişkin kanıtını çocuğa taşımak, bu akademinin ikinci dersinin konusu olacak bir hata.

Mekanizma

Broşürün vaatleri

Hatice'nin broşürü dört vaat taşıyor: dikkat artar, notlar yükselir, kavgalar azalır, sınav kaygısı biter. Bu vaatlerin dördü de bir okul müdürünün, bir velinin ya da bir öğretmenin duymak isteyeceği şeyler. Soru, bunların hangisinin araştırmada nasıl bir karşılığı olduğu.

Okul genelinde büyük bir deneme

Büyük, tabakalandırılmış, nüfusa yakın okullarda yürütülmüş bir küme randomize deneme; olağan öğretime üstünlük bulunmaması bulgusu için [A] olarak okuyoruz.

Bu kart, Hatice'nin notunun ilk satırını yazıyor. Seksenden fazla okulda, sekiz binden fazla öğrenciyle, bir yıl sonra depresyon riski, sosyal-duygusal işlevsellik ve iyi oluşta farkındalık eğitimi ile olağan öğretim arasında fark yok. Güven aralıkları dar ve sıfırın iki yanına eşit uzanıyor.

İki ayrıntı önemli. Birincisi, kontrol grubu «hiçbir şey» değil, standart sosyal-duygusal öğretim. Bu, bu bölümün sağlık kanıtı akademisinde okuduğumuz kontrol grubu sorusunun bir okul versiyonu: farkındalık eğitimi, okulların zaten yaptığı şeyden daha iyi mi? İkincisi, program evrenseldi: bütün öğrencilere, belirti ya da risk aranmadan sunuldu.

Onlarca denemenin toplamı

Randomize denemelerin meta-analizi; ama yazarların kendi değerlendirmesiyle kanıt düşük kaliteli ve sonuçsuz olduğu için olumlu etkiler bakımından [C] olarak okuyoruz.

Bu kart Hatice'nin notunun ikinci satırını yazıyor. Pasif kontrollere karşı küçük etkiler var: kaygı ve stres, dikkat, yürütücü işlevler, davranış. Aktif kontrollere karşı bu liste ikiye iniyor: kaygı ve stres ile farkındalık; etkiler daha da küçük. İzlemde anlamlı bir etki kalmıyor.

Üç sütun

Hatice'nin notu üç sütundan oluşuyor.

Araştırmanın desteklediği: pasif kontrollere karşı birkaç sonuçta küçük etkiler; aktif kontrollere karşı kaygı ve streste ve farkındalıkta küçük etkiler; büyük bir okul denemesinde müdahaleye bağlı bir olumsuz olayın gözlenmemesi.

Araştırmanın desteklemediği: okul genelinde, bütün öğrencilere sunulan bir programın bir yıl sonra ruh sağlığını olağan öğretimden daha çok iyileştirdiği; etkilerin zaman içinde kalıcı olduğu; evrensel programların seçici programlardan daha iyi ya da daha kötü olduğu.

Araştırmanın henüz bilmediği: hangi öğrencilerin, hangi koşullarda, hangi tür bir programdan yararlanabileceği. MYRIAD'ın yazarları da tam bu soruyu soruyor: neyin, kimin için, nasıl işe yaradığı.

Broşürün dört vaadinden «not artışı» iki kaynağın hiçbirinde ölçülmemiş; «sınav kaygısına son» bir abartı; «dikkat artar» ve «kavga azalır» ise yalnız pasif kontrollere karşı küçük etkilerle destekleniyor.

Örneklerden okuma

Hatice'nin notu

Kanıtı okurken

Kısa vakalar

Usta katmanı

Bu dersin iki kaynağı bir okulu yönetenlere, öğretmenlere ve velilere üç şey söylüyor.

Birincisi, karşılaştırma sorusu. Bir programın «etkili» olup olmadığı, neyle karşılaştırıldığına bağlı. Hiçbir şey yapmamaya karşı küçük etkiler, okulun zaten yaptığı şeye karşı neredeyse yok. Bir okul için asıl soru, mevcut sosyal-duygusal derslerin yerine ya da yanına bir farkındalık programı koymanın ne ekleyeceği.

İkincisi, zaman sorusu. Meta-analizde izlem içeren çalışmalarda anlamlı olumlu etki kalmıyor; MYRIAD bir yıllık izlemde fark bulmuyor. Program bittiğinde ölçülen küçük bir iyileşme, aylar sonra kaybolabilir.

Üçüncüsü, kim sorusu. Evrensel bir program bütün öğrencilere aynı şeyi sunuyor; ama öğrenciler aynı değil. Yazarların «neyin, kimin için, nasıl» sorusu, bu akademinin ilerleyen modüllerinde okul programlarının ayrıntıları, ergen ruh sağlığı ve sevk dersleriyle açılacak.

Bir incelik daha: bu dersin kaynakları farkındalık temelli programları inceliyor. «Çocukla meditasyon» geniş bir kavram; bir dua, bir nefes oyunu, bir ses dinleme etkinliği bu kaynakların sınadığı programlarla aynı şey değil. Ama bu kaynaklar, bu tür etkinliklerin ruh sağlığı vaatleri için de bir ölçü veriyor: büyük ve iyi tasarlanmış bir deneme bile yalnız küçük ya da hiç fark bulamadıysa, daha büyük vaatler daha büyük kanıt ister.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Sınır

Bu akademi çocukla, gençle ve okulda meditasyon uygulamasını ve kanıtını öğretir; çocuk gelişiminin kendisini, ebeveynlik tutumunu ve çocuk uykusunu öğretmez, bunlar bu bölümün dışındaki ilgili akademilerde işlenir. Bu akademi ergen depresyonunun ya da kaygısının tedavisini öğretmez. Okulda ya da evde yapılan bir meditasyon etkinliği bir tedavi değildir; süren bir mutsuzluk, kaygı, okul kaçınması ya da kendine zarar verme işaretleri gösteren bir çocuk ya da genç için değerlendirme bir hekimin ya da çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında çalışan bir uzmanın işidir.

Bu dersin iki kaynağı özetlerinden okundu. MYRIAD Birleşik Krallık'taki okullarda, 11–14 yaş grubunda ve belirli bir programla yapıldı; sonuçları başka ülkelere, yaş gruplarına ve programlara doğrudan taşınamaz. Türkiye'de okulda meditasyon ya da farkındalık programlarına ilişkin mevzuat bu derste incelenmedi.

Kendin dene

Kilit özet

Okullarda ve ailelerde çocukla meditasyona dikkat artışı, not yükselişi, kavganın azalması ve kaygının bitmesi gibi büyük vaatler yüklenir. Bu dersin kaynakları bu vaatlerin çoğunu desteklemez.

MYRIAD küme randomize denemesinde 84 okulda 8.376 öğrencinin analizinde on derslik bir farkındalık eğitimi, bir yıllık izlemde depresyon riski, sosyal-duygusal-davranışsal işlevsellik ve iyi oluşta standart sosyal-duygusal öğretimden üstün bulunmaz; müdahaleye bağlı olumsuz olay gözlenmez.

Dunning ve arkadaşlarının 66 denemelik meta-analizinde programlar pasif kontrollere karşı kaygı ve stres, dikkat, yürütücü işlev ve davranışta küçük etkiler gösterir; aktif kontrollere karşı yalnız kaygı ve stres ve farkındalıkta daha küçük etkiler kalır; izlemde anlamlı olumlu etki yoktur.

Araştırmanın desteklediği, desteklemediği ve henüz bilmediği üç ayrı sütundur; neyin, kimin için, nasıl işe yaradığı açık bir sorudur.

Bu akademi ergen depresyonunun ya da kaygısının tedavisini öğretmez; süren belirtiler bir uzmanın değerlendirmesini gerektirir.

Sonraki derse köprü

Hatice'nin broşüründeki program, yetişkinler için geliştirilmiş bir programın kısaltılmış biçimine benziyordu: aynı uygulamalar, daha kısa süre, daha basit dil. Bu dersin kaynakları programların neden okulun zaten yaptığı şeye çok az şey eklediğini açıklamıyor; ama bir olasılığı akla getiriyor: belki de yetişkin programı çocuğa uymuyor.

«Yetişkin programını küçültmek yetmez» dersi bu olasılığı açacak: yetişkin için tasarlanmış bir uygulamanın süre, dil ve beklenti bakımından çocuğa neden doğrudan aktarılamayacağını gelişimsel gerekçelerle açıklayacak.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?