Hasta bir vaka değil, bir hikâyeyle gelir.

Rolüne göre patika

Temel patika bütün hekimler ve tıp öğrencileri içindir: anlatısal tıbbın ne olduğu, hastalık anlatıları, yakın okuma ve dinleme. Öteki patikalar göreve göre dizilir: tıp öğrencisi ve asistan, tıp eğiticisi, klinisyen.

• 4 modül · 20 ders

  Her hekim ve tıp öğrencisi

  Anlatısal tıp, hastalık anlatıları, yakın okuma ve dinleme.

  Anlatısal tıp nedir → Hastalık anlatıları → Yakın okuma → Tanıklık ve dinleme

• 4 modül · 20 ders

  Tıp öğrencisi ve asistan

  Yakın okuma, yansıtıcı yazma, edebiyat ve mesleki kimlik.

  Yakın okuma → Yansıtıcı yazma → Edebiyat ve tıp → Mesleki kimlik

• 5 modül · 25 ders

  Tıp eğiticisi

  Yansıtıcı yazma, görsel sanatlar, film, beşeri bilimlerin kanıtı ve müfredat.

  Yansıtıcı yazma → Bakmak ve görmek → Film ve tıp → Beşeri bilimler ne işe yarar → Tıbbi beşeri bilimler

• 5 modül · 25 ders

  Klinisyen

  Hastalık anlatıları, dinleme, klinik anlatılar, anlatı etiği ve uygulama.

  Hastalık anlatıları → Tanıklık ve dinleme → Klinik anlatılar → Anlatı etiği → Uygulamaya taşımak

• Hekim–Hasta İletişimi Akademisi: görüşmenin becerisi — açılış, açıklayıcı model, empatik yanıt, kötü haber.
• Tıp Etiği ve Sağlık Hukuku Akademisi: etik ilkeler, hasta hakları ve profesyonelliğin kuralları.
• Hekimin İyilik Hali Akademisi: tükenmişlik, ruh sağlığı ve hata sonrası — hekimin kendisine bakmak.
• Edebiyat Akademisi: şiirin ölçüsü, türler ve metin okuma — edebiyatın sorusundan.
• Film Okuma Akademisi: filmi biçimiyle okumak — seyircinin sorusundan.
• Hikâye Anlatıcılığı Akademisi: hikâyeyi dinleyene taşımak — anlatıcının sorusundan.
• Burada sorulan: bu hikâye hekime ne gösteriyor, nasıl okunur ve onu okumayı öğrenmenin kanıtı nerede duruyor?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Gökçedere Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Kurgusal bir eğitim ve araştırma hastanesi: Orta Anadolu'da bir il merkezinde altı yüz elli yatak, yetişkin ve çocuk acili, iç hastalıkları, genel cerrahi, çocuk sağlığı, tıbbi onkoloji, palyatif bakım servisi ve yoğun bakımlar. Bir tıp fakültesinin intörnleri burada döner; asistanlar nöbet tutar. Hastaların bir bölümü çevre ilçelerden ve köylerden gelir, bir bölümü Arapça, Farsça ya da Kürtçe konuşur. İl merkezindeki Çeşmebaşı Aile Sağlığı Merkezi'nin sevk ettiği hastalar çoğunlukla buraya gelir.

• Dr. Murat Bey

  Elli dört yaşında, iç hastalıkları uzmanı, intörn eğitiminin sorumlusu. Otuz yıldır vizitte ilk soruyu hastaya sorar, öğrenciye değil.

• Zeynep

  Yirmi dört yaşında, son sınıf tıp öğrencisi, Gökçedere'de intörnlük yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: kitapta okuduğu her şey bir hastanın yatağında ilk kez soruya döner.

• Dr. Seda Hanım

  Otuz sekiz yaşında, Çeşmebaşı Aile Sağlığı Merkezi'nde aile hekimi. Listesinde üç bin iki yüz kişi var; çoğunu adıyla, birçoğunu üç kuşağıyla tanır.

• Dr. Kaan

  Otuz bir yaşında, acil tıp asistanı, üçüncü yılında. Bir nöbette kırk hastayla konuşur; en zor olanının hasta değil kapıdaki yakın olduğunu söyler.

• Dr. Nermin Hanım

  Kırk yedi yaşında, tıbbi onkoloji uzmanı. Kötü haberi yüzlerce kez verdi; hâlâ her seferinde odaya girmeden önce bir dakika durur.

• Gülay Hanım

  Elli yaşında, dahiliye servisinin sorumlu hemşiresi. Hekimin vizitte söylediğini hastaya akşam yeniden anlatan, anlaşılmayanı ilk fark eden kişidir.

• Dr. Barış

  Otuz beş yaşında, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı. Muayenede üç kişiyle konuşur: çocuk, anne ya da baba, bazen de telefondaki büyükanne.

• Dr. Levent Bey

  Elli dokuz yaşında, genel cerrah, servis şefi. Ameliyatı anlatmakta ustadır; ameliyatın yapılmamasını konuşmakta o kadar değil.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bir kuramcının modeli (anlatı türleri, anlatısal yetkinlik) kendi doğruluğunun kanıtı gibi sunulmaz; yanında onu sınayan çalışma ya da sınanmamış olduğu bilgisi durur.

Sistematik derleme

Sistematik derleme ya da meta-analiz (Cochrane dahil). Kaç çalışmayı ve kaç katılımcıyı topladığı, kanıtın kesinliği ve çalışmalar arasındaki farklılık söylenir.

Randomize çalışma

Randomize kontrollü çalışma. Örneklem, karşılaştırılan iki kol ve ölçülen sonuç söylenir; tek çalışmanın genellenebilirliği ayrıca tartılır.

Gözlemsel çalışma

Kohort, kesitsel, vaka-kontrol ya da görüşme kaydı analizi. Bir ilişkiyi gösterir, nedenselliği tek başına göstermez; bu sınır kartta söylenir.

Nitel araştırma

Görüşme, odak grup ya da etnografi. Hastanın ve hekimin deneyimini, bir sorunun nasıl yaşandığını gösterir; sıklık ya da etki büyüklüğü vermez.

Mevzuat

Kanun, yönetmelik ya da Türkiye'nin onayladığı uluslararası sözleşme: Hasta Hakları Yönetmeliği, Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ve ötekiler. Bağlar; madde numarası güncel metinden okunur.

Klinik kılavuz

Ulusal ya da uluslararası kurumun (Sağlık Bakanlığı, NICE, DSÖ, uzmanlık derneği) kılavuzu. Öneri gücü ve dayandığı kanıt söylenir; yerel uygulamayla ayrıştığı yer belirtilir.

Meslek etiği bildirgesi

Türk Tabipleri Birliği etik kuralları, Dünya Tabipler Birliği bildirgeleri. Meslek içinde bağlar ama kanun değildir; hukuki karşılığı ayrıca söylenir.

Uzlaşı ve model

Uzman uzlaşısıyla kurulmuş görüşme modeli (SPIKES, Calgary-Cambridge, üç aşamalı ortak karar modeli). Öğretmeye yarar; tek başına etkililiğinin kanıtı değildir.

Ulusal müfredat

Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP 2020). Bir hekimden mezuniyette neyin beklendiğini söyler; nasıl yapılacağını söylemez.